مقاله فاضلاب، روشهای تصفیه و استاندارهای حاکم
افزایش بی رویه جمعیت جهان و گسترش شهرنشینی موجب افزایش حجم فاضلابها و پسماندهای تولیدی شده است. در این میان جهت وارد ساختن آبی که مورد مصرف واقع شده به محیط زیست، نیاز به تصفیه فاضلاب است. در واحدهاي تصفيه فاضلاب شهري، فرایند تصفیه شامل مراحل مقدماتي، اوليه و ثانويه ميشود. علاوه بر آب تصفیه شده، پسماندی جامد (كه يك جريان تغليظ شده از جامدات در مايع است) بنام لجن[1] نیز تولید میشود. لجن تولیدی میتواند مجددا در فرایند تصفیه فاضلاب استفاده شده و یا به طور کامل از فرایند حذف شود [1]. به طور کلی مصرف آب به دلایل ذیل به طور پیوسته در حال افزایش است [2]:
- افزایش جمعیت و مهاجرت به مناطق شهری
- پیشرفت سریع صنعتی و افزایش مصرف آب
- تغییرات آب و هوایی
از سویی دیگر به جهت افزایش میزان جمعیت میکروارگانیزمهای بیماریزا و همچنین ترکیبات شیمیایی سرطانزا، کیفیت آبها در مناطق شهری و روستایی تحت تأثیر قرار گرفته است [3]. تخلیه پسابها و پسماندها نیز به طبیعت از دیگر عوامل آلاینده منابع آبی است که امروزه بسیار به چشم میخورد [4]. در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، فاضلابهای خانگی و صنعتی مستقیما بدون اینکه فرایند تصفیهای بر روی آنها صورت گیرد به منابع آب همچون آبهای جاری و زیرزمینی منتقل میشوند [5, 6]. حتی در یک کشور صنعتی همچون چین، در حدود 55% از فاضلاب تولیدی بدون تصفیه به محیط تخلیه میشود [6]. تخلیه فاضلابها به منابع آبی میتواند منجر به فجایعی شود که به برخی از آنها در ذیل اشاره شده است [7]:
- فاضلاب تصفیه نشدهای که شامل مقادیر بالایی از ترکیبات آلی باشد، نیازمند مصرف اکسیژن محلول بالایی جهت حذف BOD[2] است، بنابراین موجودات زنده در آب با فقر اکسیژن محلول مواجه خواهند شد.
- فاضلابها عموما شامل مقادیر بالایی از میکروارگانیزمهای بیماریزا و ترکیبات سمی هستند که میتواند سلامت انسان را با خطر مواجه کند.
- فاضلاب همچنین میتواند شامل مقادیر بالایی از مواد مغذی جهت رشد و فعالیت گیاهان دریایی و یا جلبکها باشد که منجر به تغییرات زیستی در دریاچهها و جریانات آبی میشود.
- تجزیه ترکیبات آلی موجود در فاضلاب میتواند به تولید میزان بالایی از گازهایی با بوهای نامساعد شود.
بنابراین، پیش از ورود فاضلاب به محیط زیست، نیاز است که حتما فرایندی تصفیه بر این منابع آلاینده صورت پذیرد. روشهای مختلف فیزیکی، شیمیایی و زیستی جهت پاکسازی فاضلابها در دسترس است همچون تجزیه زیستی، تبادل یونی، ترسیب شیمیایی، جذب، اسمز معکوس، کلوخه سازی، شناورسازی و غیره. تمامی این روشهای پاکسازی ویژگیهای خاص خود و نیز تأثیرات زیستمحیطی متفاوتی را دارا میباشند. در ادامه به هر یک از این روشها به تفصیل اشاره شده است.
[1] Sludge
[2] Biolochemical oxygen demand

دیدگاهها